Methodiek

Deze pagina beschrijft precies wat er gebeurt als je een adres invoert, welke vraag naar welke bron gaat, hoe we een peilfilter kiezen en wat we bewust niet doen. Wie de cijfers wil narekenen, moet dat kunnen.

1. Het adres

Je invoer gaat naar de geolocatiedienst van Digitaal Vlaanderen, die put uit het Vlaamse Adressenregister. Die dienst geeft in hetzelfde antwoord de coördinaten in WGS84 en in Lambert 72. Wij rekenen die zelf niet om: dat is geprobeerd en weer weggehaald, omdat de datumverschuiving tussen beide stelsels per locatie honderdtwintig tot tweehonderdnegentig meter uit de pas liep.

Daarna volgt een eigen controle, en die is er niet voor de sier. Een geocoder geeft altijd zijn beste gok, ook voor een adres dat niet bestaat. Zonder controle zou iemand een rapport kunnen kopen over een wildvreemd adres. Wij eisen daarom dat elk getal in je invoer ofwel de gevonden postcode ofwel het gevonden huisnummer is, en dat elk woord van vier letters of meer terugkomt in de treffer. Vlaamse schrijfwijzen worden eerst gelijkgetrokken, zodat Sint-, St- en St. hetzelfde zijn. Klopt het niet, dan krijg je een foutmelding in plaats van een verkeerd antwoord.

Adressen in Brussel en Wallonië worden geweigerd. Onze bronnen gaan over het Vlaams Gewest; een leeg rapport verkopen zou oneerlijk zijn.

2. Het kiezen van een peilfilter

Dit is de belangrijkste keuze op de hele site, en hij gaat in deze volgorde:

1. Ondiep gaat voor diep. Een filter geldt als ondiep, of freatisch, als de onderkant op vijfentwintig meter of minder onder maaiveld zit, of als hij tot het freatisch meetnet behoort. Wie vraagt hoe hoog het grondwater staat, bedoelt het water dat door regen wordt gevoed en dat in een kelder komt. Een filter in een afgesloten laag meet een heel ander water; bij een adres in Kortrijk gaf de dichtstbijzijnde filter tijdens het bouwen van deze site een stand van eenenzeventig meter onder maaiveld, en dat is geen benadering maar een verkeerd antwoord.
2. Bruikbaar gaat voor dichtbij. Een filter met minder dan twaalf metingen komt achteraan: daar valt geen reeks uit op te maken.
3. Recent gaat voor historisch, waarbij recent betekent: een meting in de laatste vierhonderd dagen.
4. Daarna telt de afstand, en niets anders. Een mengscore van afstand en reekslengte is geprobeerd en weer verwijderd, omdat die in Kortrijk een filter op 4,5 kilometer verkoos boven een op 3,5 kilometer. Dat is voor een bezoeker niet uit te leggen.

3. De bronbevragingen

De peilfilters komen uit onze eigen database: wij hebben van alle 19.024 filters de volledige reeks bij DOV opgehaald, samen 5.421.484 metingen. Daardoor weten we per filter hoe lang de reeks is, en dat is precies wat de keuze hierboven nodig heeft.

De kaartlagen worden per punt bevraagd, zes tegelijk in een parallelle ronde: de bodemkaart, de beschermingszones, de verziltingskaart, de vergunde winningen en de twee overstromingskaarten die met een hoge grondwaterstand samenhangen. Achter elkaar duurt dat drie tot vijf seconden, parallel blijft het bij de traagste losse vraag.

Levert de bodemkaart een kunstmatige grond op, zoals OB in een bebouwde kern, dan volgt er een extra vraag: zoek in ringen van anderhalf, drie en zes kilometer naar de dichtstbijzijnde gekarteerde natuurlijke bodem. Die tonen we dan met de afstand erbij, en met de mededeling dat hij uit de omgeving komt. Een drainageklasse wordt nooit uit de bodemcode afgeleid; alleen het codeveld van de kaart telt.

4. Meter onder maaiveld

Elke meting wordt bewaard in mTAW, het Belgische hoogtereferentievlak. Meter onder maaiveld wordt afgeleid door de opgemeten hoogte van het meetpunt eraf te trekken, en nooit apart opgeslagen; anders lopen de twee getallen uit elkaar zodra een maaiveldhoogte wordt bijgesteld. Wat mTAW betekent.

5. Maandwaarden, normalen en de GHG/GLG-benadering

Per filter berekenen we het gemiddelde per kalenderjaar en -maand: dat is de matrix in het rapport. Het gemiddelde per kalendermaand over alle jaren heen noemen we een normaal, en dat doen we alleen bij filters met minstens drie jaren waarin gemeten is. Met twee jaren belooft het woord normaal meer dan de reeks kan waarmaken.

De GHG en GLG zijn benaderingen en worden ook zo genoemd. De officiële methode gebruikt de drie hoogste en drie laagste halfmaandelijkse standen per hydrologisch jaar over acht aaneengesloten jaren, op een filter die volgens een vast schema wordt opgemeten. Het Vlaamse meetnet meet vaak maandelijks en soms onregelmatig. Wij nemen daarom per hydrologisch jaar, van april tot en met maart, de drie hoogste en drie laagste maandgemiddelden, en middelen die over de beschikbare jaren. Een jaar telt alleen mee als er in minstens zes maanden gemeten is, en er moeten minstens vier van zulke jaren zijn. Een benadering presenteren als de officiële GHG zou een getal een status geven die het niet heeft.

6. Afronding en cache

De antwoorden van de kaartlagen worden bewaard op een raster van ongeveer honderd meter. Buurpercelen delen dus dezelfde regel. Fijner zou schijnnauwkeurigheid zijn: de bodemkaart werkt op een schaal waarop honderd meter binnen de tekenpen valt. De peilfilters zelf komen altijd vers uit de database.

7. Wanneer we geen rapport aanbieden

Drie regels, en ze staan er niet voor de vorm. Ze zijn overgenomen van de Nederlandse zustersite, waar ze het antwoord waren op een echte klacht.

• Geen peilfilter binnen 5 kilometer: geen aanbod.
• Minder dan 12 metingen op de dichtstbijzijnde filter: geen aanbod, want er valt geen reeks te tonen.
• Verder dan 2 kilometer: wel een aanbod, maar met de uitdrukkelijke waarschuwing dat het om een gebiedsindicatie gaat.

8. Wat we bewust niet doen

• Geen berekende actuele stand voor jouw perceel. Wij tonen metingen met een datum.
• Geen advies over bemaling, kelderbouw of fundering. Daar is een hydrologisch onderzoek voor nodig, en dat is een ander vak.
• Geen eigen kleuren of klassen bovenop de bronnen. De drainageklassen en de klassen van de overstromingskaarten staan er zoals de bron ze publiceert.
• Geen interpolatie tussen meetpunten. Een kaartje met vloeiende kleurvlakken suggereert kennis die het meetnet niet levert.

Bekijk ook de bronnen per laag en de disclaimer.